Verkoop stadslandbouw goed nagaan

Vraag:

Als stadstuinder wil ik mijn overschot verkopen via de buurtsuper, maar zij willen dat niet. Ze noemen regels die ik niet begrijp. Hoe zit het dan met mijn klanten? Dat is toch geen verschil?

Antwoord:

De Warenwet is de eerste sleutel. Deze wet is ingesteld om de kwaliteit van levensmiddelen te garanderen. Dit is de basis voor verkoop. Als producent krijg je niet een ‘Warenwet-vergunning’: je moet net als in het verkeer of voor de belasting ‘de wet kennen’ en je wordt gecontroleerd door onverwacht controlebezoek of een klacht. Er kan heel wat fout gaan met voedsel. De wet wil risico’s op ziektes beperken en verkeerde producten (zoals verdunde melk) tegengaan.
Het beperken van risico’s doet de wetgever door ‘registratie en controle’. Van producent naar consument wil de wetgever dat iedereen registreert waar het heen gaat, of het goed wordt bewaard, verpakt, bewerkt. Er zijn hygiëneregels bij verkoop, per branche te vinden. Voor groenten kijk op www.agfdetailhandel.nl. De supermarkten zelf hebben ook hygiëneregels (zoals EurepGAPP); dat zijn extra regels. Hoe ingewikkelder de bewerking, des te meer gedetailleerde regels. De verkoop van appels in een krat kent minder regels dan de bewerking en de verkoop van de appeltaart.


Er is geen wet die regelt wat ‘een goede teelt’ is. De enige uitzondering zijn de regels voor de gecertificeerde biologische landbouw. De overige landbouw kent voor elk onderwerp aparte regels: over mest, over bestrijdingsmiddelen, over veiligheid van arbeid en machines, over zaad, over geneesmiddelen, over composthopen, over geurhinder en ammoniak, over meldingsplichten bij ziektes, transport en ongevallen, over registratie van percelen, oormerken en stallen. Te veel om op te noemen. Bedrijven zijn geregistreerd en worden gecontroleerd op de Warenwet, en op al deze andere regels. De buurtsuper moet weten of haar inkoop ‘veilig’ is. Daarom kan de buurtsuper uitsluitend inkopen van personen waarvan zij zeker weet dat zij die regels volgen.


Elke persoon -bedrijf of niet- mag telen voor eigen gebruik, of voor een besloten groep van eigen gebruikers. Dan is de veiligheid een verantwoordelijkheid van die groep. Wordt de groep iets losser, dan wordt het al lastiger hoe ver je kunt gaan volgens ‘de wet’.


Regels zijn er te veel en regels werken alleen als je iemand de controlemacht geeft. Beide is onhandig aldus sommige stadslandbouw die ontstaat in de vrijheid van ‘geen regels’. Grappig genoeg staat er bijna bij elke stadstuin een bord met ‘huisregels’. Elke groep heeft regels nodig. De Nederlandse wetgever geeft bijzonder veel vrijheid om binnen een groep zelf regels of afspraken te maken. Daar ligt de ruimte voor autonomie en vrijheid, zoals eigen onderwijs, steeds met ‘grondwettelijke’ verantwoordelijkheid. De contacten van stadstuinders met ‘buiten de groep’ leunen op de wettelijke regels van aansprakelijkheid, BTW tot veilig voedsel. Met stadslandbouw zit je vaak op de grens. Met kennis van de grondprincipes kom je een heel eind: vraag altijd ‘waar komt deze regel vandaan, waartoe dient die regel?’ Want daar gaat het om – ook in elk stadslandbouwproject: om veilig voedsel, om sociaal gedrag, om een schoon milieu, om betekenis en zingeving.


En mag ik ook wijn en bier schenken? Alcohol schenken als (para)commerciële activiteit is onderwerp van de Drank- en Horecawet: deze wet gaat over alcohol en niet over koffie. Alcohol is helemaal apart geregeld, en de gemeente is bevoegd gezag. Voor de wet is het van belang dat jongeren geen alcohol krijgen, dus dat moet je goed doen. Koffie en thee mag je altijd (betaald) schenken aan bezoekers, echter: breng je het naar buiten als een zelfstandige ‘horeca’-activiteit (‘vier in onze stadstuin je verjaardag en wij doen de catering’) dan ben je net over de grens en gelden alle horeca-regels. Is dat niet een kans om de buurtsuper en het buurtcafé in je activiteiten te betrekken?


Overzicht Stadslandbouw, wet- en regelgeving, download op www.landco.nl onder publicaties.


 


bron: www.landregels.nl juni 2015   Ook geplaatst in Ekoland, mei 2015